O teatro José de Alencar de Fortaleza (Brasil) acolle esta noite o ensaio xeral do espectáculo Cantos na Maré, que naceu en Pontevedra o ano 2003 e que se estreará do outro lado do Atlántico mañá, día 29 de setembro, ás 20h, no marco do V Encontro Empresarial de Negocios na Lingua Portuguesa, que reúne a 1800 empresarios da Comunidade dos Países de Lingua Portuguesa (CPLP). Na súa edición brasileira, Cantos na Maré conserva a dirección artística de Uxía, creadora do formato orixinal, quen compartirá a experiencia co artista local Cacau Brasil. A dirección musical será responsabilidade de Paulo Borges, como vén sendo habitual, quen traballará man a man con Paulo Rafael.
Cantos na Maré é unha singular aposta cultural: trazar a través da lingua, da música, dos ritmos e dos sons un mapa común entre os territorios da lusofonía. CNM é unha iniciativa de aproximación de culturas e do fomento da diversidade, da interacción e da apertura de oportunidades á creación artística e ao intercambio. O espectáculo musical, baseado na investigación e no enriquecemento, representa un dos eixes básicos da estrutura do proxecto. Este intercambio cultural activo é a base da filosofía, resultando un produto musical exclusivo de altísima calidade artística e humana.
Cantos na Maré é un proxecto de aproximación de culturas unidas pola lingua, unha ponte que permite un coñecemento mutuo liberado de prexuízos e cunha clara vocación de expansión e divulgación da cultura galega no contexto da lusofonía. A pretensión é fomentar a diversidade, que abre novas oportunidades de proxección aos creadores. O formato anovador do proxecto, baseado no traballo previo da construción colectiva, onde artistas de diversas orixes conviven e preparan un repertorio exclusivo, é un dos alicerces da filosofía do festival tomando como base o intercambio cultural activo.
Como resultado de todos estes anos, esta previsto que Cantos na Maré volva a finais de ano ao Palacio da Cultura. Pero antes o festival recala do outro lado do Atlántico cunha edición de Cantos na Maré Brasil na que intervirán algúns dos mellores cantantes e compositores dos países que conforman a CPLP (Angola, Brasil, Cabo Verde, Guinea-Bissau, Mozambique, Portugal, Santo Tomei e Príncipe e Timor Oriental).
Uxía, dirección artística
A emoción e a experimentación musical son dúas constantes na vida de Uxía.
O contacto e aprendizaxe doutras culturas marcan a súa traxectoria de máis de vinte anos. Galicia e a súa imensa riqueza artística, as súas voces femininas e a súa poesía acompáñana no seu traballo desde a raíz. Esta tradición medra fluíndo con territorios portugueses, brasileiros e africanos, o que deriva nun son plural, íntimo, cálido e fresco no que se recoñece.
O Atlántico é un horizonte que lle fala para ela expresarse máis alto e máis claro. No seu último traballo, Eterno Navegar, a incansable artista galega percorre camiños de sonoridades atlánticas e ritmos africanos que se mesturan na súa voz melodiosa e intimista. Unha voz que nos transporta a través dun océano de músicas de ida e volta até portos de esperanza, de amor e desamor, de compromiso, tenrura e alegría.
Paulo Borges, dirección musical
Naceu a 25 de xuño de 1975 na illa de San Jorge nos Azores. Iniciou o seu percorrido como autodidacta no inicio dos anos 90 integrando O Cantinho da Terceira, un proxecto de música tradicional liderado por Luís Bettencourt con quen percorre varios festivais en países europeos (Alemaña, Luxemburgo, España, Portugal, Noruega), EUA, Canadá e Brasil.
En 1997, tras unha breve pasaxe polo Hot Club de Portugal, é convidado pola Dirección Rexional da Cultura dos Azores para traballar como asistente de dirección musical da Opereta Illa Décima, representante da rexión na Expo 98. De seguida frecuenta o curso de música e novas tecnoloxías da EPMA e estuda composición durante dous anos so a orientación de Luís Tinoco.
Desde entón, ten participado como músico ou director musical en varios proxectos desde bandas sonoras para teatro (Alpendre, Non obstante, TrigoLimpo Acert) e televisión (Xente Feliz con Bágoas) aos concertos e discos con varios artistas entre os cales: Suzana Coello, Carlos Medeiros, Piar, Marta Plantier, Clay, Balla, Bullet, Plástica, dR EstranhoAmor, Entre Aspas, João Afonso, Fillipa Pais, Coro dos Tribunais, Zeca Medeiros.
José Amaral
Cantante autodidata, José Amaral asegura que “o que me levou até onde estou foi a necesidade de divulgar a loita a través da cultura”. Responsable cultural e consular da embaixada de Timor Leste en Lisboa, Amaral considera que a música é o seu xeito de facer política e exércea a través dun instrumento tradicional chamado Lakadou.
Manecas Costa
Cantante, compositor e virtuoso guitarrista de Guinea Bissau, Manecas Costa é unha das mellores novas voces africanas. A súa música está fortemente ligada ás ricas tradicións da súa terra, que complementa cunha absoluta contemporaneidade. Guitarrista, baixista e posuidor dunha voz carismática e sensual, Manecas é tamén o autor das súas propias composicións, nas que denuncia tanto a situación do seu pobo como os problemas dos menos afortunados, como as mulleres e os nenos.
A súa forma melódica e virtuosa de tocar a guitarra converteuno nun dos máis destacados músicos de África. A súa proxección internacional veu auspiciada polo Festival Decouverte de Radio France International. Do 95 ao 98 foi guitarrista de Waldemar Bastos e colaborou estreitamente co músico caboverdiano Bana. Pouco despois, en 1999, editou Fundo de Matu, enteiramente producido en Lisboa con importantes colaboracións do mundo musical portugués e africano.
O seu segundo traballo, titulado Paraiso di gumbe, acústico e eléctrico á vez, explora o sonido salvaxe e vibrante de Guinea Bissau interpretado coa inimitable forma de cantar e tocar a guitarra de Manecas Costas que o convirte nun dos máis orixinais e creativos artistas do seu país.
Paulo Flores
Un dos músicos máis populares de Angola, as letras de Paulo Flores celebran a vida, refliten o día a día do país, a paz recentemente conquistada, sen esquecer os problemas que aflixen a maior parte da poboación. A súa música técese con ritmos locais como o semba. Con máis de 16 anos de carreira artística, Paulo Flores ten no mercado os discos Xé Pobo, Recompasso, Preto do Fin, Brincadeira ten Hora e Paulo Flores ao vivo, este último é un proxecto que reúne os mellores temas de súa autoría gravados ao vivo hai dous anos en espectáculos realizados no cine Karl Marx, en Luanda.
Raquel Tavares
Raquel Tavares vive onde vive o seu fado. Canta o que ve, sente e cheira. E nada lle enche máis as medidas que as historias reais e palpables escritas pola man de Linhares Barbosa, o poeta do fado que mellor narraba as voltas do pobo. Mais se Raquel Tavares vive e canta Alfama, a súa música apunta ao mesmo tempo para outra xeografía. Unha xeografía interior que traza o seu percorrido musical, de nena que cantaba por graza a muller que só pensa grazas a cantar. Gañadora do Premio Relevação Amália Rodrigues no 2006, Raquel Tavares xa non é só unha voz que promete moito.
Timbila Muzimba
Timbila Muzimba é unha das formacións máis frescas e innovadoras da África actual. A súa música convértese nunha mensaxe positiva de loita contra a pandemia da SIDA no seu continente ou contra as desigualdes sociais. Para eles, a timbila, malia a súa ancestralidade, constitúe unha revolución musical.
Timbila Muzimba presenta o seu novo traballo “Warethwá” gravado recentemente en Maputo, e despóis do gran éxito acadado polo seu espectáculo nunha das máis prestixiosas salas de concertos de Portugal: a Casa da Música de Porto. Dez anos de afirmación da sonoridade de fusión cultura musical chope, ca timbila como máximo exponente, –a timbila é un instrumento tradicional do sur de Mozambique- con ritmos tradicionais doutros puntos de Mozambique, e outras influencias do momento actual. Sempre ca forte marca da inspiración frenética, rica e profunda das terra de Zavala e aceitando desafíos de interpretación e de mistura poética e melódica no universo da World Music.
O gran escritor Mozambicano, Mía Couto, describiunos cómo incendiarios que cantan e danzan festexando a vida . Coa súa forza é orixinalidade trasladan ao mundo de hoxe a riqueza antiga dun dos patrimonios da humanidade recoñecidos pola UNESCO: a Timbila.
Tito Paris
Compositor, cantante e guitarrista, Tito París respira a alegría da música. O seu traballo celebra o mellor de dúas culturas: as mornas, coladeras e funanás de Cabo Verde. Cada espectáculo de Tito Paris é unha celebración que non deixa ao público volver desinteresadamente á rutina das súas vidas.
Tonecas
Cantante e guitarrista cunha voz moi forte e melodiosa, a súas cancións teñen como base a música tradicional de Sao Tomé e Príncipe, con mesturas do jazz e do blues. Está radicado en Portugal hai algúns anos, onde ten efectuado diversos concertos e representa o seu país nas actividades diplomáticas dentro e fóra de Portugal. A ússua, rumba, socopé e a dexa son estilos musicais da súa terra que dan forza ao seu repertorio, onde imprime un ritmo frenético á guitarra e unha boa comunicación co público.
Mentor e coordinador de varios proxectos musicais de solidariedade, tales como Todos diferentes/ todos iguais, álbum que fixo a produción executiva e tivo a participación de grandes nomes da musica lusófona, e Macau Xunto para Sempre, álbum editado en Macau e Hong Kong que contou con participación de artistas de varias nacionalidades en homenaxe a pasaxe do territorio para a administración Chinesa.